Okres schyłkowy twórczości, sonety

Dojrzałość, jaką mogliśmy obserwować u Fryderyka Chopina, utrzymała się w jego twórczych dokonaniach do samego końca. Ostatni okres swej twórczości jednakże różni się nieco od pozostałych.

Twórczość rozpoczyna rok 1840, kończy natomiast przedwczesna śmierć wybitnego geniusza. Trzeci i zarazem ostatni okres twórczości Chopina, to utwory nie tyle dojrzałe, co przede wszystkim utwory rozbudowane i stosunkowo trudne w odbiorze, dla laików, a także znawców początków tworzenia polskiego kompozytora. Fakt, iż dzieła były trudne i dość nieprzewidywalne, nierzadko był negatywnie komentowany. Zarzucono kompozytorowi także to, że dzieła są za bardzo dysonujące.

Także i teraz na to, jak prezentują się jego utwory, miała wpływ ogólna sytuacja kraju, zdrowie samego twórcy oraz uczucia Chopina, który dość często zmieniał obiekt swoich zainteresowań miłosnych. W utworach odnajdujemy także jego kolejne przeprowadzki – do Paryża oraz do Anglii. Twórczość jest rozmaita, zróżnicowana, dość także kontrowersyjna. Możemy w niej odnaleźć ewolucjonizm motywiczny, technikę wariacyjną czy polifonię. Wszędzie dostrzegamy istną syntezę wykorzystywanych przez kompozytora i genialnego wirtuoza środków. Owa synteza ujawnia się nad wyraz w sonatach. Autor wzbogacił swe utwory, dokonał modyfikacji allegra sonatowego. Chopin powrócił także do zapoczątkowanych w pierwszym okresie działalności, form cyklicznych. Tutaj nie można nie wspomnieć o utworach takich jak rozbudowane i cykliczne sonaty b-moll, h-moll, g-moll. Wciąż komponował Fantazje f-moll, polonezy fis-moll czy też Polonez-Fantazja lub Barkarola, ale utworom towarzyszyło owe rozbudowywanie.

Z tego okresu pochodzi jeden ze znanych, typowo polskich polonezów – Polonez As-dur. Rok młodsza jest kompozycja Berceuse Des-dur op. 57, w którym znajduje się popularny marsz żałobny oraz  Kołysanka. Skomponował w tym okresie także utwór na wiolonczelę.

Te i wcześniejsze utwory wciąż niezwykle chętnie wykorzystywane są przez młodych wielbicieli muzyki klasycznej, jako utwory grane na rozmaitych konkursach. Postać oraz muzyka Chopina zostały wykorzystane również w popularnej grze Eternal Sonata, która została wydana w roku 2007 w Japonii. Muzyka klasyczna obcuje tutaj z anime. Kompozytor wpisał się więc na stałe także do kultury masowej.